Karel V werd geboren in Gent en voelde zich Bourgondiër. Zijn vader was Filips de Schone

(zoon van Maria van Bourgondië en Maximilaan van Habsburg - keizer van Duitsland en

Oostenrijk), zijn moeder Johanna 'de Waanzinnige' (dochter van de 'Reyes Católicos' -

Isabella van Castilië en Ferdinand van Aragon, die van Spanje één natie maakte en de

Moren verdreven uit Zuid-Spanje). Hij was voorbestemd om de heerser te worden van een

rijk dat in omvang nooit meer is geëvenaard en "waar de zon nooit onderging":

de Filippijnen, Noord- en Zuid-Amerika (als Koning van Spanje en overzeese

gebiedsdelen; en van het Koninkrijk Napels en Sicilië in Italië); van Duitsland,

Oostenrijk & Hongarije (als Keizer van het Heilige Roomsche Rijk der Duitse natie,

en dus opvolger van zijn grootvader Maximiliaan II); en als Heer der 17 Gewesten

van de Verenigde Nederlanden. Hij leefde van 1500-1558 en stierf in Spanje op

21 september 1558. Wij gedenken zijn 450ste sterfdag onderweg in Gent!

Hij was - naar verhouding - geen slechte heerser.

Willem van Oranje-Nassau werd geboren op het kasteel van Dillenburg in Nassau

(midden van Duitsland) op 24 april 1533 en stierf door moordenaarshand in Delft op

10 juli 1984 (merkwaardige samenloop: het was exact de 75ste geboortedag van Calvijn!).

Door de dood van zijn 15 jaar oudere neef René, zoon van Willems oom Hendrik van

Nassau-Dillenburg, erfde Willem van Nassau het souvereine vorstendom Orange (in

Zuid-Frankrijk), een vierde deel van Brabant, grote landgoederen in Luxemburg,

Vlaanderen, de Franche Comté en  de Dauphiné, etc. etc. etc. Op 11-jarige leeftijd

werd Willem daarom een van de rijkste edellieden van Europa.  Hendrik van Nassau

was een jeugdvriend geweest van Karel V, en de conditie die Karel stelde was dat

Willem aan zijn hof werd opgevoed, en het katholieke geloof weer aannam (Willems 

vader was in 1534 Lutheraan geworden). Willem van Oranje diende Karel V trouw en

werd zelfs zijn rechterhand. Bij de abdicatie als Koning van Spanje en Heer der 17

Gewesten der Lage Landen op 25 oktober 1555 aan zijn zoon - de toen 28-jarige

Filips II - leunde de vorst op zijn stok en met de andere arm op zijn dierbare Prins van

Oranje. (De laatste regels van het eerste vers van het Wilhelmus kloppen dus helemaal.)

De grote problemen kwamen pas met Filips II, na de dood van Karel V (1558).

Jean Calvin (Johannes Calvijn) werd geboren in Noyon (Picardië, Noord-Frankrijk)

op 10 juli 1509 als zoon van Gérard Cauvin - secretaris & procurator van de bisschop

can Noyon (toen een belangrijke kerkelijke stad) en Jeanne Lefranc als hun vierde kind

(in totaal zes kinderen). Vooral Calvijns moeder, afkomstig uit Kamerijk (toen Vlaanderen,

nu Frans: Camrai) oefent haar vrome invloed op haar zoon uit. Hij volgt onderwijs aan het

College der Capetten, een jongensschool. Hij blijkt een ijverige leerling te zijn. Daarna

verblijft hij in Parijs als leerling van het collège de la Marche, waar hij door Mathurin Cordier

onderwezen wordt in het Latijn en de Franse taal. Hij wordt jurist. Zijn moeder verloor hij

op jonge leeftijd, zijn vader toen hij 22 was (1531). Deze was uit de kerk van Noyon eind

jaren twintig geëxcommuniceerd. Dit heeft zonder twijfel invloed gehad op Calvijn. In 1533

was hij de reformatie toegedaan na het lezen van geschriften van Luther. Calvijn moet Parijs

verlaten, en komt via Straatsburg en Bazel uiteindelijk in Genève (toen een zelfstandige

staat binnen de Zwitserse Federatie) terecht. In het redelijk vrije Zwitserland heeft Calvijn

met zijn interpretatie van de Reformatie een goede kans. Al in 1536 schrijft Calvijn zijn

meesterwerk 'De Institutie'. De Psalmberijmingen komen tot stand. Calvijn moet in het

begin Genève nog één keer verlaten, maar blijft er daarna tot zijn dood op 27 mei 1564.

Nog veel meer informatie vindt U op www.meetingpoint.org/jc/jcframe.htm

De Reformatie in de Lage Landen (met Gent als middelpunt & de Bosgeuzen als

bijzonder fenomeen), Karel V, Willem de Zwijger, Filips II, Petrus Datheen (vertaler

van de Franse Psalmberijming) en vooral Calvijn worden uitgebreid besproken tijdens

deze reis. We blijven 5 nachten in het Campanile Hotel in Gent en maken al onze

excursies van daaruit - ook naar Mont Cassel en Calvijns geboortestad Noyon.

Bent U slecht ter been? Geen probleem; de bus wordt zo dicht mogelijk bij

alle bezienswaardigheden geparkeerd.

Johannes Calvijn (Jean Calvin of Cauvin, geboren 10 juli 1509 – Noyon – Noord-Frankrijk; overleden in Genève in 1564) wordt buiten zijn geboorteland duidelijk meer geëerd dan in Frankrijk dat het Katholicisme bleef aanhangen (‘Parijs is wel een misje waard’). De Franse vorsten vervolgden de aanhangers van de Hervorming.  Vooral in de tijd van Lodewijk XIV tot de Franse revolutie was men als protestant zijn leven nooit zeker. Denk aan de grote uittocht van de Hugenoten. Ook Calvijn zelf moest zijn vaderland ontvluchten om aan de brandstapel te ontkomen.

Calvijn kwam uit een vroom gezin. Vooral zijn moeder had een grote invloed op hem en zijn godsvrucht. Hij studeerde eerst rechten en letteren. Al op 20-jarige leeftijd schrijft hij zijn eerste boek – een uitleg over het werk van Seneca. Op 24-jarige leeftijd wordt hij gegrepen door het werk van Maarten Luther, en besluit zich te verdiepen in de reformatie en theologie. In 1934 gaat hij over tot het Protestantisme. Daarna gaat het snel. De eerste uitgave van zijn grote werk De Institutie verschijnt al in 1536 in Basel, waar hij dan woont. In datzelfde jaar verhuist hij naar Genève waar hij meewerkt aan de Reformatie, maar weer moet vertrekken (intussen predikant geworden) in 1538 na felle meningsverschillen over de ware leer. Van dat jaar tot 1541 verblijft hij in Straatsburg, waar hij trouwt, een protestantse liturgie ontwerpt, en waarvan de berijmde psalmen één van zijn grote bijdragen wordt aan de Reformatie. Luther heeft hij nooit ontmoet, maar Luthers rechterhand Philippus Melanchton en Martin Bucer hebben in Straatsburg langdurige discussies met hem.

Van 1541 tot zijn dood in 1564 woont hij weer in Genève (tweede verblijf in die stad). Wij besteden veel aandacht in 2008 en 2009 (500 jaar na zijn geboorte) aan Calvijn. Ook voor hem vindt de laatste paar jaar weer een enorme herwaardering plaats. Zijn werken die in het Latijn en Frans waren geschreven worden opnieuw vertaald, en van nieuwe uitleg voorzien. Men leest Calvijn weer in zijn eigen woorden.

Net zoals Luther van essentieel belang was voor het ontstaan van de Duitse taal, heeft de exacte geest van Calvijn veel bijgedragen aan de Franse taal zoals wij die vandaag kennen. Al berijmde hij maar een paar psalmen zelf (hij erkende spoedig dat hij hier geen speciaal talent voor had), de door hem geïnspireerde berijmingen van de Franse hofdichter Clément Marot zijn door de hele protestantse kerk overgenomen. Petrus Datheen kwam ook uit Noord-Frankrijk (Frans Vlaanderen) en verzorgde de eerste vertaling in het Nederlands. De moeder van Calvijn kwam uit Cambrai (Kamerijk – niet ver van Rijssel/ Lille – ook in Vlaanderen), en dat kan ook een minieme rol hebben gespeeld bij de verbreiding van het Calvinisme. John Knox bracht deze vorm van de Reformatie naar Schotland, waar het Presbyterianisme ging heten. Ouderlingen kregen naast de predikant een centrale rol in de kerk. Geen bisschoppen zoals in de R.K. kerk, bij de Lutheranen en de Anglicanen. En net als bij Luther terug naar de bron van onze wijsheid: de Bijbel. Vanuit Schotland ging het Presbyterianisme naar de Verenigde Staten, Canada en Australië. In Nederland was de Gereformeerde kerk (gebaseerd op de principes van Calvijn) vanaf de beeldenstorm tot begin 20ste eeuw de dominante christelijke kerk. Ook in Noord- en West-Duitsland vond het Calvinisme veel ingang.
Denk alleen al aan de Heidelbergse Katechismus. Nederland kent sinds 2004 de P.K.N. Duitsland ging ons 30 jaar eerder al voor met een groot kerkverband waar de volgelingen
van Calvijn en Luther elkaar gevonden hebben.